Thanh toán không tiền mặt gấp 25 lần GDP

Tại hội thảo “Thanh toán không dùng tiền mặt: Hướng tới tiện ích, an toàn và kết nối toàn diện” do Báo Tiền Phong phối hợp với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức sáng 7/10, các chuyên gia cho biết quy mô thanh toán không tiền mặt tại Việt Nam đã đạt mức tương đương 25 lần GDP năm 2024, phản ánh tốc độ chuyển đổi số mạnh mẽ trong toàn nền kinh tế.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, cho biết chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, các chỉ tiêu về thanh toán và giao dịch điện tử đều tăng mạnh.
Thanh toán qua hệ thống liên ngân hàng tăng 19% về số lượng và 69,1% về giá trị so với cùng kỳ. Giao dịch chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 17,25% về số lượng và 4,5% về giá trị, kết nối 68 tổ chức tài chính hoạt động liên tục suốt năm.

Trong khi đó, số lượng giao dịch thanh toán không tiền mặt tăng 43,53%, còn giá trị giao dịch tăng 24,24% trong 8 tháng đầu năm. Điều này cho thấy người dân và doanh nghiệp đã thực sự chuyển dịch sang phương thức thanh toán hiện đại, phù hợp với xu hướng xã hội không tiền mặt.

Hạ tầng thanh toán hiện bao phủ toàn quốc với gần 21.000 máy ATM và hơn 831.000 điểm POS. Tuy nhiên, các giao dịch tại ATM đang giảm rõ rệt, giảm 16,49% về số lượng và 5,67% về giá trị, trong khi giao dịch qua POS và kênh số tăng mạnh.

“Điều này thể hiện xu hướng tất yếu của một xã hội không tiền mặt, nơi trải nghiệm điện tử đang trở thành lựa chọn phổ biến”, ông Tuấn nhận định.

Theo số liệu NHNN, nhiều ngân hàng hiện đã có tỷ lệ giao dịch qua kênh số vượt 95%, bao phủ hầu hết nghiệp vụ tài chính từ thanh toán, tiết kiệm, tín dụng đến bảo hiểm và đầu tư.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, tỷ lệ đầu tư cho an toàn thông tin hiện chiếm hơn 16% tổng chi phí công nghệ của các ngân hàng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong bảo vệ hệ thống.
Hầu hết tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán đều đạt chứng chỉ bảo mật quốc tế ISO 27001 và PCI DSS, đồng thời tuân thủ nghiêm quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông.

NHNN cũng tăng cường phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an) để ngăn chặn tội phạm mạng và gian lận số. Nhiều ngân hàng đã triển khai hệ thống cảnh báo gian lận và truy vết dòng tiền bằng công nghệ Big Data và AI, giúp xử lý nhanh, hiệu quả hơn.

Đáng chú ý, hệ thống chia sẻ dữ liệu các tài khoản, thẻ và ví điện tử nghi ngờ gian lận đã xử lý gần 600.000 tài khoản, cảnh báo hơn 440.000 giao dịch đáng ngờ và ngăn chặn khoảng 1.600 tỷ đồng có nguy cơ thất thoát.

Tại hội thảo, các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp như NAPAS, Vietcombank, Momo, SHB chia sẻ góc nhìn về ngân hàng mở (Open Banking), tài chính nhúng (Embedded Finance) và thanh toán thông minh (Smart Payment) những xu hướng đang định hình tương lai ngành tài chính.

Theo các chuyên gia, việc kết nối hệ thống ngân hàng với doanh nghiệp, fintech và các nền tảng dịch vụ công không chỉ mở rộng tiện ích cho người dùng mà còn giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu tài chính toàn diện, nơi mọi người dân đều có thể tiếp cận dịch vụ ngân hàng một cách thuận tiện, an toàn và minh bạch.

Ngành ngân hàng Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển đổi số sâu rộng nhất trong lịch sử, với mục tiêu song hành giữa phát triển nhanh và bảo mật chặt chẽ. Từ dữ liệu của NHNN cho thấy, tốc độ phát triển thanh toán không tiền mặt hiện đã vượt xa nhiều nước trong khu vực, đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế có tốc độ số hóa tài chính nhanh nhất Đông Nam Á.

Hoàng Hiếu

Theo Kiến thức Đầu tư